Jak ju\u017c zapewne wszyscy zd\u0105\u017cyli si\u0119 zorientowa\u0107 od kilku lat obowi\u0105zuj\u0105 przepisy w zakresie r\u0119kojmi przy sprzeda\u017cy zwierz\u0105t daj\u0105ce szerokie pole manewru stronom sprzeda\u017cy. Poniewa\u017c z praktyki s\u0105dowej jasno p\u0142ynie wniosek, \u017ce r\u0119kojmia przy sprzeda\u017cy koni nie jest zasadniczo niczym ograniczona, to liczba spraw zwi\u0105zanych ze zwrotami koni przybywa lawinowo. Jak ju\u017c wielokrotnie by\u0142o to podkre\u015blane obecnie obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy uprzywilejowuj\u0105 kupuj\u0105cego, kt\u00f3ry dla skutecznego zwrotu musi wykaza\u0107 jedynie istnienie wady w chwili sprzeda\u017cy. Naj\u0142atwiej jest to oczywi\u015bcie wykaza\u0107 poprzez dysponowanie dowodem na wadliwo\u015b\u0107 konia zanim dosz\u0142o do sprzeda\u017cy np. wynikiem bada\u0144 lekarskich wskazuj\u0105cym na zwyrodnienie stawu b\u0105d\u017a inne uszkodzenie datowane na okres przed zakupem, b\u0105d\u017a te\u017c poprzez dysponowanie nagraniem konia wskazuj\u0105cym na jego kompletne nieprzygotowanie do danego celu z okresu przed sprzeda\u017c\u0105. Takie dowody s\u0105 jednak rzadko\u015bci\u0105, st\u0105d te\u017c coraz cz\u0119\u015bciej zawierane s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe umowy sprzeda\u017cy koni, w kt\u00f3rych strony dok\u0142adnie okre\u015blaj\u0105 zar\u00f3wno cechy, jak i w\u0142a\u015bciwo\u015bci konia, aby w razie sporu dysponowa\u0107 dowodem, na co strony si\u0119 um\u00f3wi\u0142y. Najcz\u0119\u015bciej umowy zawiera\u0107 b\u0119d\u0105 postanowienia o stanie zdrowia, zakresie wykonanych bada\u0144, pr\u00f3bie u\u017cytkowej, celach nabycia i mo\u017cliwo\u015bci u\u017cytkowania. Taka umowa oczywi\u015bcie zabezpiecza interes obu stron. Cz\u0119sto wskazuje si\u0119 nawet, \u017ce zawarcie umowy okre\u015blaj\u0105cej wszystkie istotne cechy konia z za\u0142\u0105czeniem badania weterynaryjnego TUV w spos\u00f3b skuteczny chroni sprzedaj\u0105cego przed zwrotem, ale czy tak jest zawsze? Oczywi\u015bcie nie. Odst\u0105pienie od umowy, a wi\u0119c w istocie zwrot konia zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami jest mo\u017cliwy zawsze wtedy, gdy ko\u0144 posiada wad\u0119 w rozumieniu przepis\u00f3w kodeksu cywilnego lub przyczyna p\u00f3\u017aniejszej wady tkwi w koniu w chwili sprzeda\u017cy. Wad\u0105 za\u015b b\u0119dzie nie posiadanie cech lub w\u0142a\u015bciwo\u015bci o kt\u00f3rych zapewnia\u0142 nas sprzedaj\u0105cy, b\u0105d\u017a te\u017c to \u017ce ko\u0144 nie nadaje si\u0119 do celu w jakim zosta\u0142 zakupiony. Zasadnicza wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w dotyczy zatem wad tzw. zdrowotnych, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych b\u0105d\u017a utrudniaj\u0105cych u\u017cytkowanie konia zgodnie z jego przeznaczeniem. Po co zatem wykonywa\u0107 TUV, skoro nie chroni on nas przed zwrotem? Po pierwsze dlatego, \u017ce wszystkie wady konia, czy te\u017c potencjalne problemy zdrowotne ujawnione w TUVie to wady znane ju\u017c kupuj\u0105cemu, z kt\u00f3rymi on si\u0119 zapozna\u0142. W razie zatem kontuzji b\u0105d\u017a niemo\u017cno\u015bci u\u017cytkowania konia z uwagi na problem zdrowotny, kt\u00f3ry ujawniono w TUVie nie b\u0119dzie mo\u017cliwo\u015bci skutecznego odst\u0105pienia od umowy. Po drugie TUV chroni r\u00f3wnie\u017c kupuj\u0105cego, poniewa\u017c przyjmuje on na siebie wiedz\u0119 o stanie zdrowia konia i ryzyko z tym zwi\u0105zane, ale tylko w zakresie w jakim wykona\u0142 TUV. Jest to o tyle istotne, \u017ce zasadnicza cz\u0119\u015b\u0107 wad nie jest wykryta podczas badania TUV, a mo\u017ce potem stanowi\u0107 przyczyn\u0119 zwrotu konia. Przyjmuj\u0105c przy tym, \u017ce dla os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 je\u017adziectwem i handlem ko\u0144mi oczywiste jest, \u017ce nie wszystko mo\u017cna zbada\u0107 i s\u0105 wady, kt\u00f3re mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 dopiero po jakim\u015b czasie u\u017cytkowania oraz \u017ce powinno to stanowi\u0107 ryzyko kupuj\u0105cego (chocia\u017c orzecznictwo s\u0105d\u00f3w nie zmierza w tym kierunku), to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kwesti\u0119 tzw. wad ukrytych. Wady ukryte to takie wady konia, o kt\u00f3rych sprzedaj\u0105cy wiedzia\u0142 \u017ce istniej\u0105 i maj\u0105 znaczenie handlowe, a jednak nie poinformowa\u0142 o tym kupuj\u0105cego, podst\u0119pnie je zatajaj\u0105c. Takimi wadami b\u0119d\u0105 wszystkie te wady, o kt\u00f3rych sprzedaj\u0105cy wie, a kt\u00f3re nie mog\u0105 zosta\u0107 wykryte w czasie ogl\u0119dzin czy te\u017c pr\u00f3by konia przed sprzeda\u017c\u0105, b\u0105d\u017a te\u017c w trakcie badania TUV przeprowadzanego w warunkach stajennych. Podst\u0119pnym zatajeniem wady np. ponoszenia b\u0119dzie prezentacja konia na \u015brodkach farmakologicznych spowalniaj\u0105cych reakcj\u0119 b\u0105d\u017a te\u017c nieujawnienie schorzenia stawu krzy\u017cowo-biodrowego, o kt\u00f3rym sprzedaj\u0105cy wie, a kt\u00f3re cz\u0119sto jest nie do zdiagnozowania w warunkach stajennych bez przeprowadzenia specjalistycznych bada\u0144. Czy w takiej sytuacji sprzedaj\u0105cy jest chroniony przed odpowiednie zapisy umowne wy\u0142\u0105czaj\u0105ce r\u0119kojmi\u0119? Oczywi\u015bcie nie, poniewa\u017c art. 558 par. 2 kodeksu cywilnego zak\u0142ada, \u017ce w przypadku podst\u0119pnego zatajenia wady ograniczenie lub wy\u0142\u0105czenie odpowiedzialno\u015bci z tego tytu\u0142u\u00a0 jest bezskuteczne. Umowne ograniczenie r\u0119kojmi czy te\u017c pr\u00f3ba jej wy\u0142\u0105czenia mo\u017ce by\u0107 skuteczna wy\u0142\u0105cznie w przypadku wad, o kt\u00f3rych sprzedaj\u0105cy nie wiedzia\u0142 i to te\u017c tylko wtedy, gdy wynika to bezpo\u015brednio z umowy.<\/p>\n
W przypadku nieuczciwo\u015bci handlowej i sprzeda\u017cy konia przy zatajeniu wady \u017cadne zapisy nie s\u0105 w stanie uchroni\u0107 sprzedaj\u0105cego przed odpowiedzialno\u015bci\u0105. \u00a0Nale\u017cy przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce w procesie o r\u0119kojmi\u0119 s\u0105d nie b\u0119dzie bada\u0142 okoliczno\u015bci pobocznych dla sprawy – jak np. spos\u00f3b dalszego u\u017cytkowania, treningu konia itd. Przedmiotem post\u0119powania jest bowiem jedynie wadliwo\u015b\u0107 w chwili sprzeda\u017cy, a zatem to czy ko\u0144 w chwili kiedy by\u0142 sprzedawany w istocie by\u0142 taki jak okre\u015bla go umowa – czyli np. zdrowy i bez wad (dlatego te\u017c sprzedaj\u0105cym nie zaleca si\u0119 podpisywania um\u00f3w z tego typu o\u015bwiadczeniami).<\/p>\n
Co zatem zrobi\u0107 kiedy kto\u015b sprzeda\u0142 nam \u015bwiadomie wadliwego konia?<\/p>\n
W pierwszej kolejno\u015bci naturalnie nale\u017cy odst\u0105pi\u0107 od umowy niezw\u0142ocznie kiedy nab\u0119dziemy wiedz\u0119 o wadliwo\u015bci konia, przy czym nie ma to znaczenia kiedy to b\u0119dzie, byleby zrobi\u0107 to przed up\u0142ywem roku od dowiedzenia si\u0119 o wadzie i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c dwa lata od zawarcia umowy sprzeda\u017cy.<\/p>\n
Po drugie nale\u017cy ustali\u0107 czy umowa zosta\u0142a zawarta mi\u0119dzy osobami fizycznymi czy te\u017c mi\u0119dzy profesjonalist\u0105 a przedsi\u0119biorc\u0105. Jest to kwestia bardzo istotna, poniewa\u017c przy sprzeda\u017cy koni przez profesjonalist\u0119 konsumentowi domniemywa si\u0119, \u017ce wada istnia\u0142a u konia w chwili sprzeda\u017cy, co znacz\u0105co u\u0142atwia ca\u0142y proces dowodzenia, gdzie to sprzedaj\u0105cy musi udowodni\u0107, \u017ce ko\u0144 wady nie posiada\u0142. Co bardzo istotne dla ustalenia charakteru transakcji nie ma znaczenia czy osoba sprzedaj\u0105ca prowadzi zarejestrowan\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 czy te\u017c nie. W praktyce rynkowej osoby, kt\u00f3re handluj\u0105 ko\u0144mi najcz\u0119\u015bciej nie robi\u0105 tego w ramach prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, a podpisuj\u0105 umowy jako osoby fizyczne. Nie ma to jednak znaczenia w procesie s\u0105dowym poniewa\u017c s\u0105d ustali czy taka osoba zawiera transakcje w celach zarobkowych czy dzia\u0142a w spos\u00f3b zorganizowany itd. Tutaj pomocne mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3cenie si\u0119 do w\u0142a\u015bciwego urz\u0119du skarbowego z zapytaniem o dan\u0105 transakcj\u0119, szczeg\u00f3lnie w przypadku opornych sprzedaj\u0105cych. Zasadniczo ka\u017cdy kto osi\u0105gn\u0105\u0142 doch\u00f3d ze sprzeda\u017cy konia jest obowi\u0105zany odprowadzi\u0107 z tego tytu\u0142u podatek, niezale\u017cnie od tego czy robi to w ramach dzia\u0142alno\u015bci czy te\u017c nie (poza przypadkami sprzeda\u017cy w\u0142asnych prywatnych koni w celach niezarobkowych).<\/p>\n
W dalszej kolejno\u015bci mo\u017cna sprawdzi\u0107 poprzednich w\u0142a\u015bcicieli w paszporcie konia, z kt\u00f3rymi nale\u017cy si\u0119 skontaktowa\u0107 i pozna\u0107 histori\u0119 konia, co mo\u017ce mie\u0107 kluczowe znaczenie dla procesu s\u0105dowego.<\/p>\n
Je\u017celi wada ma charakter wady zdrowotnej dobrze jest dotrze\u0107 do dokumentacji medycznej zwierz\u0119cia, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 pomocnym i przydatnym dowodem, a w przypadku wad behawioralnych czy zwi\u0105zanych z u\u017cytkowaniem konia warto dotrze\u0107 do jego poprzednich je\u017ad\u017ac\u00f3w b\u0105d\u017a opiekun\u00f3w, kt\u00f3rych zeznania mog\u0105 pom\u00f3c w ustaleniu czy ko\u0144 wcze\u015bniej wykazywa\u0142 si\u0119 wadliwo\u015bci\u0105. Zeznania poprzednich je\u017ad\u017ac\u00f3w b\u0105d\u017a opiekun\u00f3w s\u0105 szczeg\u00f3lnie istotne w procesach dotycz\u0105cych zwrotu koni z uwagi na ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci u\u017cytkowe, czyli najcz\u0119\u015bciej problemy zwi\u0105zane z u\u017cytkowaniem wierzchowym. Cz\u0119sto dochodzi do transakcji, w kt\u00f3rych trudne do prowadzenia i nadpobudliwe konie s\u0105 oferowane do sprzeda\u017cy jako konie do pierwszych start\u00f3w dla dzieci, co r\u00f3wnie\u017c w \u015bwietle przepis\u00f3w stanowi wad\u0119, uprawniaj\u0105c\u0105 do zwrotu konia.<\/p>\n
Praktyka s\u0105dowa pokazuje, \u017ce w przypadku nieuczciwych sprzedaj\u0105cych powtarzalno\u015b\u0107 w sprzeda\u017cy koni wadliwych jest norm\u0105. Dlatego pomocne dla post\u0119powania s\u0105dowego b\u0119dzie te\u017c skontaktowanie si\u0119 z innymi osobami nabywaj\u0105cymi konie od danego sprzedaj\u0105cego w celu weryfikacji zasad post\u0119powania, kt\u00f3rymi sprzedaj\u0105cy kieruje si\u0119 przy zawieraniu transakcji.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce dokonane w ostatnich latach zmiany przepis\u00f3w w zakresie r\u0119kojmi oczywi\u015bcie otworzy\u0142y przys\u0142owiow\u0105 puszk\u0119 pandory i da\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 dla szerokiego korzystania z uprawnie\u0144 przez kupuj\u0105cych, ale z drugiej strony daj\u0105 te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 wi\u0119kszej kontroli transakcji w zakresie ich uczciwo\u015bci i rzetelno\u015bci, co wcze\u015bniej by\u0142o nieco utrudnione, a z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest potrzebne i konieczne na rynku obrotu ko\u0144mi,\u00a0 kt\u00f3ry przecie\u017c jak ka\u017cdy inny rynek powinien kierowa\u0107 si\u0119 uczciwymi zasadami handlu.<\/p>\n
Z je\u017adzieckim pozdrowieniem,<\/p>\n
radca prawny \u0141ukasz Walter<\/p>\n
kontakt: walter@kancelariawalter.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jak ju\u017c zapewne wszyscy zd\u0105\u017cyli si\u0119 zorientowa\u0107 od kilku lat obowi\u0105zuj\u0105 przepisy w zakresie r\u0119kojmi przy sprzeda\u017cy zwierz\u0105t daj\u0105ce szerokie pole manewru stronom sprzeda\u017cy. Poniewa\u017c z praktyki s\u0105dowej jasno p\u0142ynie wniosek, \u017ce r\u0119kojmia przy sprzeda\u017cy koni nie jest zasadniczo niczym ograniczona, to liczba spraw zwi\u0105zanych ze zwrotami koni przybywa lawinowo. Jak ju\u017c wielokrotnie by\u0142o to … <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,6],"tags":[],"class_list":["post-289","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ogolne","category-wady-u-koni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.horselex.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}