Kwestia zakładania klubów sportowych była już przeze mnie poruszana dlatego nie będę przedstawiał problematyki klubów sportowych jako takich, ani form w jakich one działają, ale skupię się na omówieniu procesu rejestracji klubu sportowego, działającego w formie stowarzyszenia. Znaczna bowiem większość klubów jeździeckich działa właśnie w tej formie. Póki co rzadko bowiem decydujemy się na tworzenie klubów działających w formie spółek. Do zakładania i rejestracji klubów jeździeckich działających w formie stowarzyszeń stosować będziemy przede wszystkim normy ustawy prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku oraz normy ustawy prawo o sporcie z dnia 25 czerwca 2010 roku. Obie wskazane ustawy regulują bowiem działalność szczególnego rodzaju stowarzyszeń, jakimi są kluby sportowe.
Na wstępie należy wyjaśnić co będziemy rozumieli pod pojęciem klubu sportowego. W tej mierze ustawa wskazuje nam, że klubem sportowym jest organizacja, której zadaniem jest prowadzenie działalności sportowej, a więc wszelkich form aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Kluby sportowe zgodnie z ustawą posiadają osobowość prawną, a więc nie mogą być prowadzone w formie stowarzyszenia zwykłego. W związku z tym powszechnie spotykam się z opinią, że kluby sportowe prowadzone w formie stowarzyszenia muszą być wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego. W mojej ocenie takie założenie jest błędne. Możliwe jest bowiem prowadzenie klubu sportowego w formie stowarzyszenia, będącego osobą prawną bez wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie bowiem z art. 4 ust.7 w zw. z art. 4 ust. 4 ustawy prawo o stowarzyszeniach uczniowski klub sportowy podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. Wpisu do ewidencji dokonuje się na podstawie wniosku. Wpis i odmowa wpisu do ewidencji następuje w drodze decyzji. Jak dalej wskazuje ustawa przepis ten stosuje się odpowiednio do innych niż uczniowskie klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej. O ile więc tworzony przez nas klub nie będzie prowadził działalności gospodarczej, to nie ma konieczności rejestracji takiego klubu w KRS. Klub taki jest rejestrowany przez właściwego starostę i w ten sposób uzyskuje osobowość prawną. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia kosztów, bowiem rejestracja klubu w KRS nawet jeżeli nie korzystamy z pomocy prawnika kosztować nas będzie znacznie więcej niż rejestracja u starosty. Nie będziemy bowiem musieli ponosić kosztów związanych z wpisem i ogłoszeniami, a zapłacimy jedynie opłatę administracyjną w wysokości 10 zł.
Dokumenty rejestrowe
Zgodnie z ustawą o sporcie w celu założenia klubu sportowego należy złożyć wniosek do właściwego starosty o wpis klubu do ewidencji. Do wniosku należy załączyć:
- statut;
- listę założycieli, zawierającą ich imiona i nazwiska, daty i miejsca urodzenia, miejsca zamieszkania oraz własnoręczne podpisy;
- informację o adresie siedziby klubu sportowego.
Głównym dokumentem regulującym działalność klubów sportowych jest ich statut. Prawo o stowarzyszeniach przewiduje obligatoryjne informacje, które muszą zostać zamieszczone w statucie, bez których zarejestrowanie klubu będzie niemożliwe. Zgodnie zatem z art. 10 ust. 1 ustawy prawo o stowarzyszeniach statut stowarzyszenia określa w szczególności:
1) nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,
2) teren działania i siedzibę stowarzyszenia,
3) cele i sposoby ich realizacji,
4) sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,
5) władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,
6) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał,
7) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,
8) zasady dokonywania zmian statutu,
9) sposób rozwiązania się stowarzyszenia.
Z punktu widzenia klubów sportowych najistotniejsze są oczywiście cele jakie będą one realizować, które powinny być zakreślone dosyć szeroko. Przykładowo określone cele statutowe klubu jeździeckiego mogą wyglądać tak:
Klub realizuje swoje zadania w szczególności poprzez:
- zrzeszanie zawodników i umożliwienie im współzawodnictwa sportowego na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, zgodnie z zasadami przyjętymi przez Polski Związek Jeździecki;
- organizację treningów sportowych w ramach prowadzonej sekcji sportowej;
- organizację klinik, zgrupowań sportowych i innych akcji szkoleniowych;
- organizację zawodów i innych imprez sportowych na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym;
- wspieranie finansowe i rzeczowe członków klubu we współzawodnictwie sportowym;
- inną działalność wspierająca rozwój jeździectwa.
Kolejną istotną kwestią są władze klubu, który aby został zarejestrowany musi posiadać co najmniej trzy organy. Po pierwsze najwyższą władzę klubu tworzy walne zebranie członków, a więc wszystkich osób przynależących do klubu, z pewnymi ograniczenia w stosunku do osób, które nie posiadają w ogóle lub nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, a więc w większości dzieci i młodzież. Każdy klub zobowiązany jest posiadać zarząd, który stanowi władzę wykonawczą klubu i kieruje jego bieżącą działalności. Często pomijanym w praktyce tworzenia klubów jest organ kontroli, czyli najczęściej komisja rewizyjna. Brak umieszczenia w statucie organu kontroli stanowi przeszkodę w rejestracji klubu, należy zatem o tym pamiętać.
Wymogi formalne.
Klub sportowy, czy to uczniowski, czy też inny nieprowadzący działalności gospodarczej może założyć co najmniej 15 osób, o pełnej zdolności do czynności prawnych i niepozbawionych praw publicznych. Dzieci i młodzież, które nie ukończyły lat 18 mogą być członkami klubów, ale nie mogą ich tworzyć. Członkowie założyciele klubów powołują spośród siebie komitet założycielski, którego liczba nie jest w żaden sposób określona przepisami prawa. Z wyboru komitetu założycielskiego sporządza się protokół, który stanowi również załącznik do wniosku o rejestrację klubu. Komitet założycielski w liczbie osób najczęściej trzech składa podpisany przez siebie wniosek o wpis do ewidencji czy też wpis do rejestru KRS wraz z dokumentacją wyżej wskazaną i protokołem wyboru komitetu oraz niezbędnymi opłatami.
Rejestracja.
Jeżeli wniosek o rejestrację składany jest do Sądu (w przypadku, gdy klub będzie prowadzić działalność gospodarczą) sąd rejestrowy rozpoznaje go niezwłocznie, a rozstrzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Jeżeli zaś wniosek jest składany do starosty, jego rozpatrzenie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej na której wydanie starosta co do zasady ma 30 dni od dnia złożenia wniosku. Dopiero po wpisaniu klubu do rejestru bądź ewidencji może on rozpocząć prowadzenie działalności. Uzyskanie podmiotowości przez klub w sensie prawnym stanowi dopiero podstawę do ubiegania się o przyjęcie klubu w poczet członków czy to okręgowego związku jeździeckiego czy też Polskiego Związku Jeździeckiego.
